Zasada Pareto – jak ją wykorzystać w praktyce produkcyjnej?

05 stycznia 2018

Jak skupić się na poprawie tego, co może przynieść największe efekty? Czy dla osiągnięcia znaczącej poprawy wydajności produkcji trzeba zająć się naprawianiem wszystkiego? Okazuje się, że nie. Znając i wykorzystując zasadę Pareto wystarczy podjąć się naprawy niewielkiego obszaru, aby odczuć rzeczywistą poprawę w większej skali.

 

Czym jest zasada Pareto?

Reguła Pareto jest twierdzeniem sformułowanym przez Josepha Jurana w 1951 w odniesieniu do sfery zarządzania. Oparł się on na pracach włoskiego ekonomisty Vilfreda Pareto, który zajmował się nierównym podziałem dóbr. Juran sformułował uniwersalne prawo nazywając funkcjonującą wcześniej zasadę 80/20 nazwiskiem jej pomysłodawcy.

Ogólne brzmienie zasady Pareto przyjmuje stosunek 80/20, ale w praktyce wartości te mogą być inne. Nie zmienia się jednak logika podejścia mówiąca o tym, że mniejsza część nakładów/przyczyn (20%) determinuje większą część efektów/zdarzeń (80%).

 

Zasada Pareto w praktyce

Z regułą 80/20 można spotkać się nie tylko w ekonomii, ale praktycznie w każdej dziedzinie naszego życia. Jest ona dzisiaj chętnie wykorzystywana w opisie zjawisk biologicznych, społecznych, socjologicznych, czy wreszcie zarządczych i produkcyjnych, na przykład:

  • 20% kierowców generuje 80% wypadków,
  • 20% ubrań nosimy przez 80% czasu,
  • 20% klientów generuje 80% przychodów, czy
  • 20% informacji wpływa na 80% podejmowanych decyzji.

Przykłady można mnożyć, ale z punktu widzenia zarządzania produkcją najistotniejsze jest, aby prawidłowo zinterpretować posiadane dane i należycie je wykorzystać. Będzie to jednak możliwe po dokonaniu obserwacji zjawisk i ich powtarzalności. Trzeba pamiętać, że reguła Pareto odnosi się jedynie do sytuacji powtarzalnych i nie ma możliwości jej wykorzystania przy jednorazowych, specyficznych zdarzeniach.

 

80/20, 70/30 i inne proporcje w praktyce produkcyjnej

Tak jak już zostało wspomniane, proporcje reguły nie zawsze przyjmują postać 80/20, ale generalna zasada pozostaje niezmienna. Jako potwierdzenie przeanalizujmy realne dane jednego z naszych klientów, który do rejestracji zdarzeń używa systemu MES.

Na poniższym wykresie zwizualizowano analizę przyczyn przestojów maszyn na dwóch liniach oraz czas ich trwania. Łącznie wyodrębniono 18 przyczyn, a czas trwania wszystkich przestojów to ok. 29 000 minut.

 

 

Analizując te statystyki można łatwo zaobserwować, że w przypadku eliminacji pięciu pierwszych przyczyn (generujących największe straty w dostępności) udałoby się przywrócić łącznie prawie 19 000 minut, które mogłyby być produktywnie wykorzystane. Przekładając te dane na procenty uzyskujemy następujący wniosek: 28% przyczyn (5 z 18) generuje 66% łącznego czasu przestojów (19 000 z 29 000 minut).

Jak widać wynik nie pokrywa się idealnie z zasadą 80/20, ale jest bliski innej popularnej proporcji – 70/30.

 

Dlaczego warto pamiętać o zasadzie Pareto?

Przystępując do prac nad poprawą wydajności produkcji wielu menedżerów chce w jak najkrótszym czasie wyeliminować maksymalnie dużo błędów i nieprawidłowości. Okazuje się jednak, że wcale nie trzeba poprawiać wszystkiego na raz. Wystarczy skupić się na tych aspektach, które są najbardziej dotkliwe. Zgodnie z regułą Pareto, poprawna małej ilości (odpowiednio wybranych) parametrów i tak znacząco wpłynie na jakość wszystkich procesów. W ten sposób można efektywniej zaplanować prace związane z podnoszeniem wydajności i szybciej uzyskać zadowalające efekty, a dopiero później skupić się na mniej istotnych problemach.

 

Jak podnieść wydajność produkcji wykorzystując regułę 80/20?

Kluczem jest przede wszystkim obserwacja i dostęp do informacji. Bez należytych danych nie będzie możliwe podjęcie efektywnych kroków. Narzędziem do wspierania optymalizacji procesów wytwarzania jest wspomniany już system MES (chociaż jego funkcjonalność przydaje się do znacznie szerszego spektrum zadań).

W dzisiejszych realiach, kiedy większość procesów uległo już automatyzacji i informatyzacji, to właśnie odpowiednie oprogramowanie staje się pomocnym elementem w podwyższaniu produkcyjnej wydajności. Należy jednak pamiętać, że jakikolwiek system IT niczego sam z siebie nie rozwiąże. Jest on tylko narzędziem, które powinno być odpowiednio wykorzystane. Kluczową rolę odgrywa podejście osób zaangażowanych w te procesy.

Posiadając odpowiednie dane i analizując je, można bardzo szybko zauważyć wiele prawidłowości wpisujących się w zasadę Pareto. W ten sposób możliwa jest nie tylko identyfikacja i eliminacja większej części przestojów, ale także przyspieszenie procesów wytwarzania, lepsze ich planowanie, czy skuteczniejsze ograniczenie marnotrawstwa. Ważne jest podejście i analiza, której nie da się przeprowadzić bez obserwacji i pozyskiwania informacji. Warto zatem uzbroić się w odpowiednie narzędzia, wspomagające podnoszenie produkcyjnej wydajności. Jak wiadomo – nie da się zarządzać czymś, o czym się nie ma rzetelnej wiedzy.

Przejrzyj inne nasze porady na blogu

Zobacz więcej wpisów